Hangi kurumda çalışırsanız çalışın, benzer özellikler gösteren çalışanlarla karşılaşırsınız. Standartlar, yıldızlar, çok konuşup az çalışanlar, statükocular, “aman, ne gerek var?”cılar, hızla yükselip çabuk sönenler, yönetimin her dediğini alkışlayanlar… Ve elbette iyi deliler!
İyi delilerin birkaç belirgin özelliği vardır. Meraklıdırlar; yalnızca kendi işlerine değil, kurumun bütününe ilgi duyarlar. Heyecanlıdırlar, yapıcıdırlar, umutludurlar. Sorunları sıralamakla yetinmez, çözüm ararlar. “Yapalım, deneyelim, olmazsa yeniden deneriz.” derler. İşten kaçmaz, enerjilerini ve fikirlerini esirgemezler. Her şeyin mümkün olduğuna inanmasalar bile bir şeylerin değişebileceğine inanırlar.
Ancak iyi delilerin istekli olması, her işin onlara yüklenebileceği anlamına gelmez. Heyecanları sınırsız bir kaynak, enerjileri karşılıksız bir hizmet değildir. Üstelik itiraz etmeden işin ucundan tutmaları, fazladan sorumluluk almaları ve sorunlara çözüm üretmeleri, zamanla emeklerinin görünmez hâle gelmesine neden olur. Nasıl olsa yaparlar, nasıl olsa yetiştirirler, nasıl olsa bir yolunu bulurlar… derken bir bakmışsınız, iyi delilerden biri gitmiş.
Çünkü iyi deliler de bir noktada normalleşir. Bir zamanlar görmezden geldikleri adaletsizlikleri artık görmezden gelemezler. Takdir edilmediklerini fark eder, heyecanlarının sömürüldüğünü anlarlar. Sessizce köşelerine çekilmez, işlerine küsmez, yıllarca şikâyet ederek kalmazlar. Bir gün kararlarını verir, güzelce istifa eder ve çıkarlar. Siz hâlâ her şeyin yolunda olduğunu düşünürken…
İyi delileri kaybetmeyiniz. Emeklerini görünür kılın, farklarını dile getirin; samimi bir takdirden, yerinde bir teşekkürden kaçınmayın. Denemelerine, sorgulamalarına ve gerektiğinde fikir değiştirmelerine alan açın. Kurumun iyiliği için gösterdikleri çabayı, kişisel fedakârlıklarının doğal bir sonucu gibi görmeyin.
Çünkü kurumların dönüşümünü çoğu zaman alışılmışın dışına çıkmaya cesaret eden insanlar mümkün kılar. İyi deliler gittiğinde geriye yalnızca boşalan bir pozisyon kalmaz; o pozisyona sığmayan bir sürü şey de buharlaşır…
Sevgili Gündüz Vassaf’ın sözlerinden iyi delileri dinlemek isterseniz:
https://www.youtube.com/watch?v=HBcXcfmD_ZU
PS: Ekim ayının son gününde, çevrenizdeki iyi delilerle bu yazıyı paylaşmak, emeklerinin ve heyecanlarının fark edildiğini hissetmelerini sağlayabilir.
